Vasiyatpatra kase tayar karave: वसीयतपत्र कसं तयार करावं?

Vasiyatpatra kase tayar karave: आपण आयुष्यभर कष्ट करून घर, जमीन, थोडीफार बचत, दागदागिने, बँक ठेवी जमा करतो. पण एक गोष्ट मात्र पुढे ढकलत राहतो ती म्हणजे वसीयतपत्र. अनेकांना वाटतं वसीयत म्हणजे फार श्रीमंत लोकांची गोष्ट. प्रत्यक्षात तसं नाही. ज्या कुणाकडे स्वतःच्या नावावर मालमत्ता आहे, त्याने वसीयतपत्राचा विचार करायला हवा. कारण वसीयत नसली की वारसांमध्ये गैरसमज, वाद, कोर्टकचेऱ्या सुरू होतात.

वसीयतपत्र म्हणजे साध्या भाषेत सांगायचं तर आपण मृत्यूनंतर आपली मालमत्ता कोणाला आणि कशी द्यायची याबद्दलची लेखी घोषणा.

वसीयतपत्र का आवश्यक आहे

वसीयत नसली तर कायद्यानुसार वारसा वाटला जातो. पण कायद्याने वाटप झालं तरी प्रत्येकाची अपेक्षा पूर्ण होतेच असं नाही. अनेक वेळा कुटुंबात मतभेद निर्माण होतात. काही वेळा ज्या व्यक्तीने आयुष्यभर तुमची सेवा केली, तिच्या वाट्याला काहीच येत नाही. त्यामुळे स्पष्टपणे लिहिलेली वसीयत पुढच्या पिढीसाठी मार्गदर्शक ठरते.

वसीयतपत्र केल्याने
• मालमत्तेचं वाटप तुमच्या इच्छेनुसार होतं
• कुटुंबात वाद कमी होतात
• कायदेशीर प्रक्रिया सोपी होते
• लहान मुलं असतील तर त्यांच्या पालकत्वाबद्दल निर्णय देता येतो

वसीयतपत्र तयार करण्यापूर्वी काय ठरवावं

सर्वात आधी आपल्या नावावर काय काय आहे याची यादी तयार करा. घर, शेती, प्लॉट, बँक खाते, एफडी, शेअर्स, विमा पॉलिसी, दागदागिने. अनेकदा लोकांना स्वतःलाच पूर्ण माहिती नसते.

यानंतर ठरवा की कोणाला काय द्यायचं आहे. वाटप स्पष्ट असावं. उदाहरणार्थ फक्त माझी मालमत्ता मुलांना द्यावी असं न लिहिता कोणत्या मुलाला कोणती मालमत्ता हे स्पष्ट लिहिलं तर पुढे वादाची शक्यता कमी होते.

वसीयतपत्र लिहिताना लक्षात ठेवायच्या गोष्टी

वसीयतपत्र साध्या कागदावरही करता येतं. त्यासाठी स्टॅम्प पेपर बंधनकारक नाही. पण मजकूर स्पष्ट, समजण्यासारखा आणि शंका न राहील असा असावा.

वसीयतपत्रात खालील बाबी असाव्यात
• वसीयत करणाऱ्या व्यक्तीचं पूर्ण नाव, पत्ता, वय
• आपण पूर्ण शुद्धीने आणि कोणत्याही दबावाशिवाय वसीयत करत आहोत याची नोंद
• मालमत्तेची सविस्तर माहिती
• कोणाला काय देत आहोत याची स्पष्ट नोंद
• वसीयत अंमलात आणणाऱ्या व्यक्तीची नेमणूक
• दिनांक आणि स्वाक्षरी

साक्षीदारांची भूमिका

वसीयतपत्रावर किमान दोन साक्षीदारांच्या स्वाक्षऱ्या असणं आवश्यक आहे. हे साक्षीदार लाभार्थी नसावेत. म्हणजे ज्याला मालमत्ता मिळणार आहे, त्याने साक्षीदार होऊ नये. साक्षीदारांनी तुमच्या उपस्थितीत स्वाक्षरी केलेली असावी.

नोंदणी करावी का

कायद्यानुसार वसीयत नोंदणी करणं बंधनकारक नाही. तरी शक्य असेल तर नोंदणी करणे फायदेशीर ठरते. नोंदणी केल्याने वसीयत हरवण्याची किंवा बनावट असल्याचा आरोप होण्याची शक्यता कमी होते. मात्र नोंदणी नसली तरी योग्य पद्धतीने केलेली वसीयत वैध असते.

वसीयत बदलता येते का

हो. वसीयतपत्र कधीही बदलता येतं. आयुष्यात परिस्थिती बदलते, नाती बदलतात, मालमत्ता वाढते किंवा कमी होते. त्यामुळे नवीन वसीयत करून आधीची रद्द केल्याची नोंद करावी. शेवटची दिनांक असलेली वसीयत ग्राह्य धरली जाते.

एक छोटं उदाहरण

समजा एखाद्या व्यक्तीकडे एक घर आणि थोडी बचत आहे. त्याला दोन मुलं आणि एक मुलगी आहे. तो जर वसीयत न करता गेला, तर कायद्यानुसार तिघांमध्ये वाटप होईल. पण जर त्याने स्पष्ट लिहिलं की घर मोठ्या मुलाने सांभाळावं आणि उरलेली रक्कम तिघांत समान वाटावी, तर पुढे गोंधळ कमी होतो. स्पष्टता म्हणजेच वाद टाळण्याचं साधन.

Sarkari Naukri vs Private Naukri: सरकारी नोकरी की खाजगी नोकरी कोणती चांगली

काही सामान्य चुका

अस्पष्ट भाषा वापरणं ही मोठी चूक आहे. माझी सर्व मालमत्ता मुलांना द्यावी असं लिहिलं तर कोणत्या मुलाला किती यावर प्रश्न निर्माण होतो. दुसरी चूक म्हणजे मालमत्तेची अचूक माहिती न देणं. तिसरी चूक म्हणजे साक्षीदार न ठेवणं.

शेवटचा विचार

वसीयतपत्र म्हणजे मृत्यूची तयारी नाही, तर जबाबदारीची जाणीव आहे. आपण नसताना आपल्या कुटुंबाला अडचण येऊ नये, वाद होऊ नयेत, यासाठी केलेली एक साधी आणि समजूतदार पावलं म्हणजे वसीयत.

आज नाही तर उद्या करायचं असं म्हणत बसण्यापेक्षा, माहिती करून घेऊन योग्य पद्धतीने वसीयत तयार करणं केव्हाही चांगलं. कारण मालमत्ता कमावणं जितकं महत्त्वाचं आहे, तितकंच ती योग्य हातात पोहोचणंही महत्त्वाचं आहे.