CIBIL Dispute Raise कसे करायचे? चुकीच्या कर्ज नोंदी दुरुस्त करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया

CIBIL Dispute Raise kase Karayche: त्या दिवशी CIBIL रिपोर्ट हातात आला आणि कळलं की माझ्या नावावरचं कर्ज माझं नाही… तेव्हा पहिल्यांदा डोक्यात विचार आला, आता करायचं तरी काय? राग, भीती, गोंधळ सगळं एकाच वेळी मनात होतं. पण त्या क्षणी एक गोष्ट समजली, शांत राहिलो नाही तर हा प्रश्न सुटणार नाही. आणि इथूनच CIBIL ला dispute raise करण्याचा प्रवास सुरू झाला.

आपल्यापैकी बरेच जण CIBIL स्कोर खराब झाला की थेट बँकेला दोष देतात किंवा नशिबावर सोडून देतात. पण खरं सांगायचं तर CIBIL म्हणजे शिक्षा देणारी संस्था नाही. ती फक्त माहिती ठेवते. चुकीची माहिती दुरुस्त करून घेण्याचा अधिकार आपल्यालाच वापरायचा असतो. आणि त्यासाठी पहिली पायरी म्हणजे dispute raise करणं.

मी पुन्हा CIBIL च्या वेबसाईटवर गेलो. जिथून स्कोर काढला होता, त्याच लॉगिनमधून आत गेलो. एकदा लॉगिन केल्यावर संपूर्ण रिपोर्ट दिसतो. त्या रिपोर्टकडे पाहताना प्रत्येक ओळ नीट वाचणं फार गरजेचं असतं. कारण नेमकं काय चुकलंय, कुठे चुकलंय, हे आधी स्वतःला समजलं पाहिजे. माझ्या बाबतीत मोटारसायकलचं कर्ज होतं, जे मी कधी घेतलंच नव्हतं.

रिपोर्टमध्ये त्या कर्जाच्या समोरच dispute करण्याचा पर्याय असतो. तिथे क्लिक केल्यावर CIBIL काही प्रश्न विचारते. हे अकाउंट तुमचं आहे का, माहिती चुकीची आहे का, थकबाकी चुकीची दाखवली आहे का. इथे फार भावनिक होण्याची गरज नसते. फक्त सत्य काय आहे ते स्पष्टपणे सांगायचं असतं. मी सरळ पर्याय निवडला की हे अकाउंट माझं नाही.

यानंतर एक छोटा बॉक्स येतो जिथे तुम्हाला तुमचं म्हणणं लिहायचं असतं. इथे मोठमोठे शब्द वापरण्याची गरज नाही. साध्या भाषेत सांगायचं असतं की मी हे कर्ज कधी घेतलेलं नाही, माझ्या कागदपत्रांचा गैरवापर झाला आहे, आणि हे identity theft आहे. जितकं स्पष्ट लिहाल तितकं चांगलं.

पुढची पायरी म्हणजे कागदपत्रं अपलोड करणं. ही सगळ्यात महत्वाची गोष्ट आहे. फक्त dispute टाकून थांबायचं नाही. तुमचं म्हणणं सिद्ध करेल असं काहीतरी जोडणं गरजेचं असतं. मी माझा पॅन कार्ड, आधार कार्ड, माझ्या खऱ्या सह्यांचा नमुना आणि माझ्याकडे आधीपासून असलेल्या बाईकचे कागद जोडले. यामुळे CIBIL ला आणि पुढे बँकेला तपास करताना संदर्भ मिळतो.

dispute submit केल्यानंतर लगेच काही जादू होत नाही. CIBIL एक नंबर देते, ज्याला dispute ID म्हणतात. हा नंबर खूप महत्वाचा असतो. कारण पुढचे सगळे संवाद याच आधारावर होतात. CIBIL स्वतः काही निर्णय घेत नाही. ती संबंधित बँकेला विचारणा पाठवते की हे अकाउंट खरंच योग्य आहे का.

इथून पुढचा खेळ बँकेच्या हातात असतो. बँक त्यांच्या कडे असलेली फाईल तपासते. सह्या पाहते, कागदपत्रं तपासते, आणि खरंच गडबड असेल तर CIBIL ला अपडेट पाठवते. हे सगळं व्हायला वेळ लागतो. साधारण तीस ते पंचेचाळीस दिवस. या काळात अनेक जण अधीर होतात. रोज लॉगिन करून पाहतात. पण खरं सांगायचं तर संयम ठेवणं फार महत्वाचं असतं.

माझ्या बाबतीत साधारण एक महिन्यानंतर CIBIL कडून ईमेल आला. त्यात सांगितलं होतं की बँकेनं माहिती verify केली आहे आणि लवकरच रिपोर्ट अपडेट केला जाईल. काही दिवसांत माझ्या रिपोर्टमधून ते चुकीचं कर्ज गायब झालं. त्या क्षणी जरा हलकं वाटलं. कारण कमीत कमी चुकीचा डाग तरी पुसला गेला होता.

इथे एक गोष्ट लक्षात ठेवायला हवी. dispute raise केल्यावर CIBIL तुमचा स्कोर लगेच वाढवत नाही. ती फक्त चुकीची माहिती काढून टाकते किंवा दुरुस्त करते. स्कोर वाढवणं हे पुढचं पाऊल असतं. पण जर तुम्ही dispute केला नाही, तर चुकीची माहिती वर्षानुवर्षे तुमच्या नावावर राहू शकते.

म्हणूनच हा लेख लिहिताना मला एकच गोष्ट सांगायची आहे. CIBIL रिपोर्ट म्हणजे अंतिम सत्य नाही. तो फक्त एक आरसा आहे. आरसा मळलेला असेल तर तो साफ करावा लागतो. dispute raise करणं म्हणजे आरसा साफ करण्याची पहिली पायरी आहे.

जर तुमचं कर्ज नाकारलं गेलं असेल, कारण न कळता स्कोर कमी दिसत असेल, किंवा तुमच्या नावावर काहीतरी संशयास्पद दिसत असेल, तर शांतपणे CIBIL रिपोर्ट काढा, नीट वाचा आणि गरज असेल तर dispute करा. कारण आर्थिक लढाईत गप्प बसणारा माणूसच हरतो.